Freedom is realizing you have a choice

Inge
25 mrt 2018
9 minuten om te lezen

Bijgewerkt op: 19 okt 2018

Allereerst: als de oplettende lezer tijdens het lezen van dit blog denkt: 'hè, dit klopt niet met de plannen die ze in haar vorige blog schreef', dan is dit volkomen terecht. Intuïtief reizen gaat natuurlijker, wat er toe leidt dat ik mijn voornemende plannen deels niet nastreef. Een vorm van vrijheid om plannen te kunnen bijstellen en keuzes te maken in het moment. Daarover (keuzevrijheid!) verder in dit blog meer…

Koh Phangan verliet ik enkele weken geleden met een of meerdere vermoedelijke gekneusde ribben (iets met een boot en hand in hand, vanaf redelijke hoogte, in het water springen). In Chiang Mai aangekomen kon ik dan ook weinig meer doen dan een aantal wandelingetjes door de stad maken en in bed liggen. Uit verveling besloot ik na twee dagen de bus naar Pai te nemen, een dorpje te midden van bergen op zo’n 140 km ten noorden van Chiang Mai (echter doet de bus er bijna 4 uur over gezien de ontelbare bochten naar boven). Pai wordt veel geroemd onder reizigers en dat is niet voor niets. Het ligt in een mooie omgeving waardoor je oneindig kunt toeren met je gehuurde scooter (dit was dan ook mijn voornaamste bezigheid). Het dorp zelf heb je gauw gezien. Alles draait om toerisme: veel restaurants, bars en de bekende dagelijkse 'walking street': Een straat met allerlei marktkraampjes die dwars door het dorp loopt en waar van alles te koop is.

Toch heeft Pai iets bijzonders. Het heeft een hippische sfeer en een tergend langzaam tempo. Voor mensen die niet van hippie-achtige taferelen houden (vegan food, superfoods, health shakes, fermenterende thee drinkende wannabee goeroes, yoga, meditatie, etc.), raad ik aan Pai over te slaan. Voor een paar dagen vond ik het heerlijk vertoeven. Maar na die paar dagen, en de bezienswaardigheden van Pai bezocht te hebben, wilde ik wat anders. Ik kwam terecht bij een meditatiecentrum in de bergen, op zo’n 7 kilometer van het dorp, waar ik wat vrijwilligerswerk kon doen in ruil voor accommodatie (een pracht van een bungalow in de bergen), drie maaltijden per dag (van een van de beste kokkinnen van Pai), een gratis introductie tot meditatie en het volgen van de geplande workshops. Een mooie stap alvorens ik mij aan het kloosterleven zou gaan wijden dacht ik zo.

De week erna 'werkte' ik een paar uur per dag voor het centrum (gelukkig was de pijn m.b.t. mijn ribben inmiddels aanzienlijk minder). Aangezien er nauwelijks gasten waren, stortte ik me op wat onderhoudsklussen (schrobben van buitenmuren van de bungalows die onder slakkenstront zaten, het bladvrij maken van de dakgoot, nieuwe paadjes aanleggen in de prachtige, immense tuin om het centrum, de natuurlijke 'hotspring' schoonmaken, onkruid wieden, nieuwe planten poten en nog meer van dat soort dingen). Gelukkig was ik samen met twee andere vrijwilligers en was het 'werken' vooral gezellig. Na de lunch was ik vrij om te gaan en staan waar ik wilde, wat meestal leidde tot een road trip of een zwembad bezoek. In de avond sloot ik af en toe aan bij een workshop meditatie. In het begin erg buiten mijn comfortzone maar naarmate de dagen verstreken ging het me steeds gemakkelijker af. Het fijne eraan vond ik dat er geen regels waren en je zelf kon kiezen wat voor jou het beste werkte. Na deze week was het tijd voor het klooster. Ik pakte de bus terug naar Chiang Mai en de taxi bracht me vervolgens naar het klooster van Doi Suthep.

Bij aankomst werd ik geholpen door een van de aanwezige monniken en kreeg ik de sleutel van mijn kamer. Een sobere kamer met een eenpersoonsbed (inclusief matras die van steen leek), prompt aanwezig in het midden van de kamer. Ik had een klein uur de tijd voordat de openingsceremonie zou beginnen, waar ik volledig in het wit gekleed zou moeten verschijnen. Zo gezegd, zo gedaan. Met mij waren er nog drie andere zojuist gearriveerde. Bij het altaar lagen vier kussentjes klaar waarop we plaats namen. De monnik verscheen en knielde voor het Boeddhabeeld en maakte drie buigingen. Wij deden hem na (in de veronderstelling dat dit verwacht werd). Daarna begon hij te spreken. Doordat zijn Engels voor mij grotendeels onbegrijpbaar was (ik weet nog steeds niet of hij half Thais sprak of dat ze binnen het Boeddhisme ook zoiets als een tongentaal kennen), kreeg ik maar de helft mee en dwaalden mijn gedachten continue af. Na deze vage introductie was het tijd om te mediteren, te 'chanten' (in groepsverband), te mediteren en nog meer mediteren. Om 20uur was het bedtijd…

Om 05:30 begon de volgende dag met de zogenoemde dagelijkse 'dhammatalk' van de monnik. Hij vertelde in dit uur durende (eenzijdige) gesprek een 'wijze’ levensles uit het boeddhisme. Ook hier begreep ik minder dan de helft van gezien zijn gebrekkige Engels of mijn gebrek aan kennis van de niet geïdentificeerde taal die hij sprak. Wie zal het zeggen? Aangezien je niet mag praten gedurende je verblijf weet ik niet of ik de enige was met dit 'probleem', alhoewel sommige mimieke uitwisselingen met groepsgenoten mij doen vermoeden dat het niet mijn beperking was.

Na de dhammatalk was het tijd voor ontbijt en daaropvolgend… meditatie. Tot 11:00, wanneer de lunch geserveerd werd, wat tevens je laatste maaltijd van de dag was (binnen het boeddhisme mag je na 12:00 geen vast voedsel meer eten). Ontbijt en lunch bestaan beiden uit (heel veel) rijst met (in verhouding weinig) groenten. Als geen groot fan van rijst dus geen vetpot. Verrassend genoeg had ik weinig moeite met het niet eten na 12:00, wat ik van te voren verwachtte een uitdaging zou zijn (helemaal na de overvloedige maaltijden in Pai). Na de lunch was het tijd voor een 1-op-1 gesprek met de monnik. 'Gelukkig' werd er weinig/geen wederspraak verwacht dus het feit dat ik de helft niet verstond viel niet op (uiteraard had ik hier al getracht om hem beter te verstaan, helaas zonder resultaat). Hij gaf in dit gesprek extra tips om je meditatie vaardigheden te perfectioneren. De daaropvolgende uren kon je deze gelijk in de praktijk brengen (in hoeverre je ze begrepen had…).

Ik kon het niet verhelpen dat ik af en toe moeite had om mijn lach in te houden door de absurditeit van het gebeuren. De monnik in zijn oranje gewaad, een onbegrijpelijke taal sprekend tegen de in wit geklede 'volgelingen' (die waarschijnlijk net als ik maar een klein deel van zijn preek begrepen).Iedereen erg serieus en zich houdende aan de voorgeschreven regels: niet praten, niet schrijven/lezen/dansen/zingen/lachen (eigenlijk elke vorm van expressie was verboden), geen internet, niet roken, geen alcoholconsumptie (mijn lever juichte deze regel toe), geen yoga/fitness etc., geen vast voedsel na 12:00 en je mocht het centrum niet verlaten tijdens je verblijf (deze regel overschreed ik de eerste dag, hoe kon ik binnen blijven in een omgeving als dit!). Tevens het ritueel van de aankondiging van etenstijd bezorgde mij keer op keer een binnenpretje. Ontbijt en lunch werden aangekondigd met het luiden van klokken. Op dit signaal zag je de deuren van de kamers open gaan en een invasie van wit geklede schuifelende zombies in slow motion (want dat schijnt mindfull te zijn), zich naar de eetzaal begeven. Vaak wachtte ik even zodat ik deze routine ten volle kon aanschouwen. Een beetje humor in de verplichte somberheid kon geen kwaad...

De daaropvolgende dagen begonnen bij mij vragen te rijzen. Er was geen aandacht besteed aan een uitleg van het boeddhisme en/of waarvoor we de dingen deden die we deden. Tevens werd er in een van de dhammatalks de evolutietheorie van Darwin tegen gesproken (dat kreeg ik dan wel weer mee) en Jip en Janneke wijsheden verkondigd waarom de mens superieur is in deze wereld. Euuhh… nu denk ik niet de wijsheid in pacht te hebben maar het bezorgde me wel wat extra vraagtekens. Enfin, nu mag iedereen geloven wat hij/zij wil, maar wanneer er geen ruimte voor discussie is begint het bij mij te jeuken.

Het (tevens dagelijkse) chanten was in het Thai (je kreeg een boek met fonetisch geschreven woorden en had dus geen enkel idee wat je 'chantte') en men ging er blindelings vanuit dat je volgde, zonder tegenspraak. Nu weet ik dat ik er zelf voor gekozen heb om dit te ondergaan (ik had voor het gemak het religieuze aspect ietwat onderschat), maar ik merkte dat mij dit meer en meer tegenging staan. Ik besloot nog een regel te overtreden (zoals mijn vader altijd zei: regels zijn er om overtreden te worden (en ja, dit heb ik vaak tegen hem kunnen gebruiken, alhoewel ik vermoed dat hij het deze keer met me eens zal zijn)). Ik gebruikte het internet om wat meeronderzoek te doen naar het Boeddhisme (en ja, dit had ik ook van te voren kunnen doen…).

De op het eerste oog lijkende vredelievende levensbeschouwing (mindfull, niet veroordelend, vegetarisch, geen dieren doden,etc. (Ik geef toe mijn kennis bij aankomst was niet groots)), blijkt toch wat meer overeenkomsten met andere religies te hebben dan ik in eerste instantie vermoedde. De religies die ik tot nu toe 'ken’ hebben allemaal dezelfde overeenkomst waardoor ik mezelf als 'niet religieus' beschouw: het creëren van verdeeldheid onder mensen (zelfs in de (conflicterende) onderliggende stromingen van een hoofdreligie). Een ieder claimt de monopolie op de waarheid met als gevaar het superieur maken van de eigen moraal. Indoctrinatie, ongelijkheid, onderlinge strijd, misbruik, op angst gebaseerde regels, geen tegenspraak dulden (verwachting van blinde gehoorzaamheid) en de belofte van een 'eeuwige verlossing' bij het aanhangen van de religie, zijn (ook) binnen het Boeddhisme niet onbekend. Dit zijn naar mijn idee juist belemmeringen voor de daadwerkelijke vrede en liefde (vredelievendheid) die het pretendeert na te streven. Hoe meer ik erover nadacht, hoe meer het tegen begon te staan.

'when we blindly adopt a religion, we become automatons. We cease to grow'

Mijn motivatie was nou niet bepaald om mij te laten bekeren tot het Boeddhisme. Het was deels nieuwsgierigheid, aandacht voor bewustwording en een moment in mijn reis om stil te staan bij mijn ervaringen en beweegredenen. Tja, misschien kon ik iets beter voorbereid zijn (just not my thing;-)). Maar hé, ik ben weer een ervaring rijker en heb zeker wat geleerd (niets is voor niets).

Wat is de psychologie van het jezelf beperkingen opleggen? Waar ik (en naar wat ik observeer velen met mij) me schuldig aan maak (veganistisch eten, in een baan blijven die niet bij mij past, mezelf 'luxe’ ontzeggen, moeite met liefde toelaten, dingen laten (of juist doen tegen je wil) uit angst veroordeeld te worden, etc.). Naarmate ik mezelf beter leer kennen (en daardoor ook steeds meer vertrouw), ontdek ik dat ik mezelf niet langer hoef te beperken en niets hoef te ontzeggen zolang het niet in strijd is met mijn eigen moraal (dus het veganistisch eten blijft in voorgaand rijtje overeind J).Een bevestiging van het belang van vrijheid en zelf de keuzes kunnen maken waar en wie je wilt zijn (in dit geval zowel letterlijk als figuurlijk).

Na deze conclusie was ik overtuigd: Ik pakte mijn tas, zei de monniken gedag met een brede lach op mijn gezicht (eindelijk weer vrijuit lachen), bedankte ze hartelijk en wenste ze het allerbeste toe. Met de beduusd ogende monniken achter mij latend, vervolgde ik (bijna huppelend, maar met een backpack op heeft dit niet het gewenste effect ;-)), mijn weg naar buiten. Vol goede moed besloot ik lopend terug te gaan vanaf Doi Suthep (letterlijk vertaald 'tempel op de berg) naar de stad Chiang Mai, wat volgens Google maps bijna 4 uur zou duren. Het gebrek aan fysieke inspanning de voorgaande dagen in combinatie met mijn nieuwe inzicht, hadden deze overmoed als gevolg. Maps leidde me vervolgens twee uur door de jungle, zonder een andere (menselijke) ziel tegen te komen en met steile afdalingen aangezien ik de hele route de berg afliep (avontuur!). Na twee uur kwam ik weer op een verharde weg met medeweggebruikers. Ik had nog twee uur te gaan voordat ik in het centrum zou zijn. Nadat er net op tijd een slang mijn slipper ontdook (nee, mijn ouders hebben mij nooit geleerd om schoenen aan te trekken wanneer je een twee uur durende 'hike' maakt door de jungle), stopte er een taxi die bereid was om mij voor omgerekend 1 euro op mijn plek van bestemming te brengen. Ik nam de slang als teken (en excuus) om in te gaan op dit aanbod. Want wat had ik nou net geleerd…? Een half uur later lag ik in mijn nieuwe verblijf aan het zwembad, met een cocktail in mijn hand te genieten van mijn nieuw verworven 'luxe'!

Vrijheid is een gevoel die je beter leert waarderen wanneer je geconfronteerd wordt met (de observatie van) het mogelijke verlies er van. Al met al heeft mijn verblijf in het klooster 5 dagen geduurd en mij een waardevolle les geleerd die ik meeneem op mijn verdere reis. De komende dagen blijf ik nog even hangen (en genieten!) bij mijn huidige verblijf, waarna ik aankomend weekend mijn reis zal vervolgen naar Phnom Penh (gewoon omdat het kan...(en omdat ik weer het land uit moet i.v.m. mijn visaverloop ;-)). Dus zeer waarschijnlijk (maar bind me er niet op vast), een volgende update vanuit Cambodja!